ΙΚΕ, ατομική, ΟΕ ή ΕΕ; Ποια νομική μορφή συμφέρει φορολογικά το 2026;
Η σωστή επιλογή της νομικής μορφής για τη σύσταση εταιρείας εξαρτάται από τα κέρδη που περιμένετε, τον αριθμό των εταίρων, το επιχειρηματικό ρίσκο και το αν θέλετε να προστατέψετε την προσωπική σας περιουσία. Εν συντομία, η ατομική επιχείρηση ταιριάζει σε χαμηλά κέρδη και χαμηλό ρίσκο, η ΙΚΕ όταν θες περιορισμένη ευθύνη και σταθερό φορολογικό συντελεστή 22%, ενώ οι ΟΕ/ΕΕ σε σχήματα με εταίρους που εμπιστεύεσαι.
Πρακτικά το πρόβλημα στην εξίσωση “ποιά νομική μορφή με συμφέρει φορολογικά” λύνεται με φορολογικό σχεδιασμό.
Παρακάτω συγκρίνουμε αναλυτικά τις τέσσερις πιο συνηθισμένες μορφές, με τα ισχύοντα φορολογικά δεδομένα του 2026.
Οι 4 νομικές μορφές εταιρειών στην Ελλάδα με μια ματιά
Ατομική επιχείρηση. Η απλούστερη μορφή. Δεν έχει χωριστή νομική προσωπικότητα — η επιχείρηση ταυτίζεται με το φυσικό πρόσωπο. Γρήγορη και φθηνή στην ίδρυση, αλλά με απεριόριστη προσωπική ευθύνη.
Ομόρρυθμη Εταιρεία (ΟΕ). Προσωπική εταιρεία με δύο ή περισσότερους εταίρους που ευθύνονται απεριόριστα και αλληλέγγυα για τα χρέη της. Βασίζεται στην εμπιστοσύνη μεταξύ των εταίρων.
Ετερόρρυθμη Εταιρεία (ΕΕ). Παραλλαγή της ΟΕ με δύο κατηγορίες εταίρων: τους ομόρρυθμους (απεριόριστη ευθύνη, διαχείριση) και τους ετερόρρυθμους, που ευθύνονται μόνο μέχρι το ποσό της εισφοράς τους.
Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (ΙΚΕ). Κεφαλαιουχική εταιρεία με δική της νομική προσωπικότητα και περιορισμένη ευθύνη. Ιδρύεται με ελάχιστο κεφάλαιο 1 ευρώ και έχει γίνει η δημοφιλέστερη μορφή για νέες επιχειρήσεις, χάρη στην ευελιξία και την προστασία που προσφέρει.
Συγκριτικός πίνακας: φορολογία, ευθύνη, ΕΦΚΑ και κόστος (2026)
Κριτήριο | Ατομική | ΟΜΟΡΡΥΘΜΗ (ΟΕ) | ΕΤΕΡΟΡΥΘΜΗ (ΕΕ) | ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ (ΙΚΕ) |
| Ευθύνη | Απεριόριστη, με όλη την προσωπική περιουσία | Απεριόριστη & αλληλέγγυα όλων | Ομόρρυθμοι: απεριόριστη / Ετερόρρυθμοι: μέχρι την εισφορά | Περιορισμένη στο κεφάλαιο |
| Διοίκηση – Λήψη αποφάσεων | Ο επιχειρηματίας | Οι εταίροι | Οι εταίροι | Συνέλευση εταίρων |
| Ελάχιστο Κεφάλαιο | Δεν απαιτείται κεφάλαιο | Δεν απαιτείται κεφάλαιο | Δεν απαιτείται κεφάλαιο | Τουλάχιστον 1€ |
| Υποχρεωτική Ασφάλιση στον ΕΦΚΑ | Ναι | Όλοι οι εταίροι | Όλοι οι εταίροι | Ο διαχειριστής και οι εταίροι αν είναι εργαζόμενοι |
| Κατηγορία Βιβλίων | Β’ Απλογραφικά | Β’ Απλογραφικά | Β’ Απλογραφικά | Γ’ διπλογραφικά |
| Συντελεστής φορολογίας | 0 – 10.000€ 9 % 10.000 – 20.000€ 20% 20.000 – 30.000 26% 30.000 – 40.000 34% Υπερβάλλον 44% | 22% ανεξαρτήτου ύψους κερδών | 22% ανεξαρτήτου ύψους κερδών | 22% ανεξαρτήτου ύψους κερδών και 5% Φόρο μερίσματος – αν τα κέρδη διανεμηθούν |
| Μηνιαία λογιστική υποστήριξη* εξαρτάται από τη δραστηριότητα, τον όγκο παραστατικών, τις ανάγκες παρακολούθησης, τις απαιτήσεις λογιστικής, φορολογικής υποστήριξης | 50€ – 300€ | 100€- 400€ | 100€- 400€ | 250€ – 900€ |
| Τήρηση και παρακολούθηση ταμείου | Όχι | Όχι | Όχι | Ναι |
| Πολυπλοκότητα / κόστος λειτουργίας | Χαμηλό | Μέτριο | Μέτριο | Υψηλό |
Φορολογία: τι αλλάζει πραγματικά ανά μορφή εταιρείας
Η φορολογία είναι ο παράγοντας που μπερδεύει τους περισσότερους — και εκεί κρύβεται η ουσιαστική διαφορά μεταξύ ατομικής επιχείρησης και εταιρείας ΟΕ / ΕΕ / ΙΚΕ.
Ατομική: κλιμακωτή φορολογία 9%–44%
Στην ατομική επιχείρηση τα κέρδη φορολογούνται ως εισόδημα του ίδιου του επιχειρηματία, με κλιμακωτή κλίμακα: 9% για το τμήμα έως 10.000€, 22% για το τμήμα 10.000–20.000€, 28% για το 20.000–30.000€, 36% για το 30.000–40.000€ και 44% για ό,τι ξεπερνά τις 40.000€. Όσο ανεβαίνουν τα κέρδη, ανεβαίνει και ο μέσος συντελεστής. Σε χαμηλά κέρδη αυτό είναι πλεονέκτημα — το πρώτο σκαλί στο 9% είναι ευνοϊκό.
ΙΚΕ, ΟΕ και ΕΕ: σταθερό 22% στα κέρδη
Και οι τρεις εταιρικές μορφές φορολογούνται ως νομικά πρόσωπα με ενιαίο συντελεστή 22% επί των καθαρών κερδών, ανεξάρτητα από το ύψος τους. Η διαφορά εμφανίζεται στη διανομή:
- Στην ΙΚΕ, αν τα κέρδη διανεμηθούν στους εταίρους ως μέρισμα, υπάρχει επιπλέον φόρος διανομής 5%. Η διανομή όμως είναι προαιρετική — αν τα κέρδη παραμείνουν στην εταιρεία, ο φόρος μένει στο 22%.
- Στις ΟΕ/ΕΕ δεν υπάρχει φόρος διανομής, καθώς τα κέρδη ανήκουν εξ ορισμού στους εταίρους και φορολογούνται στο επίπεδο της εταιρείας.
Το «σημείο καμπής»: πότε το σταθερό 22% αρχίζει να συμφέρει
Γύρω στις 35.000€ καθαρά κέρδη, ο μέσος συντελεστής της κλιμακωτής φορολογίας φτάνει το 22%. Κάτω από αυτό το όριο, η ατομική πληρώνει λιγότερο φόρο εισοδήματος· πάνω από αυτό, το σταθερό 22% της εταιρείας ΟΕ / ΕΕ / ΙΚΕ υπερτερεί.
Ένα απλό, ενδεικτικό παράδειγμα με καθαρά κέρδη 40.000€:
- Ατομική: φόρος 9.500€ (900 + 2.200 + 2.800 + 3.600), δηλαδή μέσος συντελεστής ~23,75%.
- ΙΚΕ χωρίς διανομή: 40.000 × 22% = 8.800€ — χαμηλότερος.
- ΙΚΕ με πλήρη διανομή κερδών: 8.800€ + 5% επί των 31.200€ που απομένουν = 10.360€ — υψηλότερος.
Όπως φαίνεται, η εικόνα αλλάζει ανάλογα με το αν τα κέρδη διανέμονται ή τα κρατάς στην εταιρεία. Το παράδειγμα αφορά μόνο τον φόρο εισοδήματος — οι εισφορές ΕΦΚΑ, το τέλος επιτηδεύματος και η αμοιβή διαχειριστή υπολογίζονται χωριστά και μπορούν να μετακινήσουν το αποτέλεσμα. Γι’ αυτό η σύγκριση πρέπει να γίνεται πάντα με τα δικά σου πραγματικά νούμερα.
Άνοιγμα ατομικής επιχείρησης
Η ατομική επιχείρηση συμφέρει σε συγκεκριμένα προφίλ, και αξίζει να σημειωθεί ότι η λίστα πλεονεκτημάτων που παραθέτεις χρειάζεται έναν αστερίσκο στο σημείο 5 (ευνοϊκή φορολογία σε χαμηλά εισοδήματα) — μετά την εισαγωγή της τεκμαρτής φορολόγησης, το επιχείρημα αυτό δεν ισχύει πλέον αυτόματα.
Πότε συμφέρει η ατομική επιχείρηση
Συμφέρει κατά κανόνα όταν συντρέχουν τα εξής:
Χαμηλό επιχειρηματικό ρίσκο και περιορισμένη έκθεση σε χρέη. Επειδή ο φορέας έχει απεριόριστη ευθύνη — δεν υπάρχει διαχωρισμός προσωπικής και επαγγελματικής περιουσίας — η ατομική ταιριάζει σε δραστηριότητες χαμηλού κινδύνου (κυρίως παροχή υπηρεσιών, χωρίς μεγάλες πιστώσεις, αποθέματα ή δανεισμό). Αν υπάρχει ουσιαστική έκθεση, η ΙΚΕ προστατεύει την περιουσία και είναι προτιμότερη.
Μικρό σχήμα χωρίς εταίρους ή ανάγκη εισόδου επενδυτών. Ένας επαγγελματίας που δουλεύει μόνος ή με ελάχιστη υποστήριξη, και δεν σχεδιάζει να μπουν μέτοχοι/συνεργάτες στο κεφάλαιο.
Νέα δραστηριότητα / δοκιμή ιδέας. Η ευκολία έναρξης και διακοπής την κάνει ιδανική για pilot ή για τα πρώτα χρόνια μιας δραστηριότητας — ειδικά με τα φορολογικά κίνητρα έναρξης (βλ. παρακάτω).
Το φορολογικό σκέλος — πού είναι σήμερα η αλήθεια
Για το 2026 ο πρώτος συντελεστής μειώθηκε στο 7%, και για νέα έναρξη ο συντελεστής αυτός μειώνεται κατά 50% στα πρώτα τρία έτη (3,5% αντί 7%) εφόσον τα ακαθάριστα έσοδα δεν ξεπερνούν τις 10.000 ευρώ. Αυτό κάνει την ατομική πραγματικά ελκυστική στην αρχή.
Το κρίσιμο όμως είναι η τεκμαρτή φορολόγηση: από το 4ο έτος και μετά το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα ξεκινάει από περίπου 12.320 ευρώ και αυξάνεται ανάλογα με τα χρόνια δραστηριότητας και τη μισθοδοσία. Πρακτικά, η ατομική φορολογείται για ένα ελάχιστο εισόδημα ακόμη κι αν τα πραγματικά κέρδη είναι χαμηλότερα — οπότε το «συμφέρει σε χαμηλά εισοδήματα» χάνει μεγάλο μέρος της ισχύος του. Πρόσεξε επίσης την προκαταβολή φόρου 55%, που βαραίνει ταμειακά τα πρώτα κερδοφόρα έτη (αν και συμψηφίζεται στην επόμενη δήλωση).
Σε σύγκριση με την ΙΚΕ: για τον βασικό επαγγελματία άνω των 30 χωρίς τέκνα, στα 50.000€ η φορολογική διαφορά είναι ελάχιστη· ενώ για νέο επαγγελματία ή για κάποιον με εξαρτώμενα τέκνα η ατομική μπορεί να είναι φορολογικά πιο συμφέρουσα ακόμη και σε σημαντικά υψηλότερα κέρδη — οι πολύτεκνοι ωφελούνται περισσότερο.
Πότε συμφέρει η σύσταση ΟΕ ή ΕΕ;
Όταν υπάρχουν δύο ή περισσότεροι συνέταιροι με σχέση εμπιστοσύνης. Η προσωπική εταιρεία ΟΕ ή ΕΕ απαιτεί υποχρεωτικά δύο τουλάχιστον πρόσωπα — σε αντίθεση με την ΙΚΕ που μπορεί να συσταθεί και μονοπρόσωπη (ΜΙΚΕ). Είναι η φυσική επιλογή για οικογενειακές επιχειρήσεις ή επαγγελματικές συνεργασίες όπου οι σχέσεις των εταίρων είναι το κέντρο βάρους.
Στις περιπτώσεις δε, που ο ένας εταίρος θέλει να δουλεύει και να διαχειρίζεται (ομόρρυθμος) και ο άλλος απλώς να εισφέρει κεφάλαιο με περιορισμένο ρίσκο (ετερόρρυθμος), η ΕΕ καλύπτει ακριβώς αυτό το σχήμα.
Απλό, χαμηλού κόστους σχήμα χωρίς ανάγκη για εταιρική «βαρύτητα». Απλή σύσταση/λειτουργία, δυνατότητα τήρησης απλογραφικών βιβλίων, χωρίς απαίτηση κεφαλαίου.
Το φορολογικό σκέλος ΟΕ / ΕΕ — εδώ είναι το ενδιαφέρον
Τρία σημεία που κάνουν την προσωπική εταιρεία ανταγωνιστική:
α) Τα κέρδη ΟΕ/ΕΕ (με απλογραφικά ή διπλογραφικά βιβλία) φορολογούνται με 22% ανεξαρτήτως ύψους κερδών, δηλαδή ίδιος συντελεστής με ΙΚΕ/ΑΕ.
β) Δεν υπάρχει επιπλέον φόρος μερίσματος. Στις ΟΕ/ΕΕ με τον φόρο εισοδήματος που προκύπτει εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση της εταιρείας για τα κέρδη αυτά, ενώ οι ΙΚΕ έχουν φόρο διανομής κερδών 5%. Πρακτικά: αν διανέμεις όλα τα κέρδη σε φυσικά πρόσωπα, η ΟΕ/ΕΕ μένει στο ~22%, ενώ η ΙΚΕ φτάνει ~25,9% συνολικά. Για επιχειρήσεις που «βγάζουν» όλα τα κέρδη κάθε χρόνο, αυτό είναι πλεονέκτημα για τις προσωπικές εταιρείες.
γ) Δεν εφαρμόζεται η τεκμαρτή φορολόγηση. Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα που είδαμε στην ατομική αφορά φυσικά πρόσωπα (ατομικές/ελεύθερους επαγγελματίες), όχι τις ΟΕ/ΕΕ ως νομικές οντότητες. Άρα αποφεύγεις εξ ολοκλήρου το «πληρώνω φόρο για εισόδημα που δεν έβγαλα».
Πότε συμφέρει η σύσταση ΙΚΕ
Η ίδρυση ΙΚΕ συμφέρει κυρίως όταν θέλετε να προστατεύσετε την προσωπική σας περιουσία και ταυτόχρονα να διατηρήσετε ευελιξία στη δομή και στη φορολογική διαχείριση της επιχείρησης. Είναι η μορφή που, στις περισσότερες σύγχρονες περιπτώσεις, λειτουργεί ως η «χρυσή τομή» ανάμεσα στην απλότητα της ατομικής και στη θωράκιση μιας κεφαλαιουχικής εταιρείας.
Πιο συγκεκριμένα, η σύσταση ΙΚΕ είναι ανταγωνιστική στις εξής περιπτώσεις:
α) Όταν υπάρχει επιχειρηματικό ρίσκο. Για τα εταιρικά χρέη ευθύνεται μόνο η εταιρεία με την περιουσία της και όχι ο εταίρος με τα προσωπικά του περιουσιακά στοιχεία (με εξαίρεση τις εγγυητικές εισφορές). Αν η δραστηριότητά σας περιλαμβάνει συμβάσεις, δανεισμό, προμηθευτές ή ανάληψη έργων, η περιορισμένη ευθύνη είναι καθοριστικό πλεονέκτημα.
β) Όταν δραστηριοποιείστε μόνοι σας αλλά θέλετε εταιρική μορφή. Σε αντίθεση με την ΟΕ και την ΕΕ που απαιτούν τουλάχιστον δύο πρόσωπα, η ΙΚΕ μπορεί να συσταθεί και ως μονοπρόσωπη με τη νομική προστασία περιορισμένης ευθύνης.
γ) Όταν χρειάζεστε ευελιξία στις εισφορές και στο καταστατικό. Η ίδρυση γίνεται με κεφάλαιο μόλις 1 ευρώ, ενώ οι εισφορές μπορούν να είναι όχι μόνο σε χρήμα ή σε είδος, αλλά και σε εργασία ή εγγύηση — χρήσιμο όταν ένας εταίρος συνεισφέρει τεχνογνωσία αντί για κεφάλαιο.
δ) Όταν σχεδιάζετε να επανεπενδύετε τα κέρδη σας. Επειδή η διανομή των κερδών είναι προαιρετική, μπορείτε να αφήνετε κέρδη μέσα στην εταιρεία χωρίς να ενεργοποιείται ο φόρος διανομής 5%.
Σε φορολογικό επίπεδο, τα κέρδη φορολογούνται με ενιαίο συντελεστή 22% από το πρώτο ευρώ, ανεξαρτήτως ύψους. Η ευελιξία βρίσκεται στο ότι η αμοιβή του διαχειριστή φορολογείται ως εισόδημα μισθωτής εργασίας, κάτι που σας επιτρέπει να βελτιστοποιείτε αμοιβή και μέρισμα ανάλογα με τα κέρδη και τις εισφορές ΕΦΚΑ. Επιπλέον, ως νομική οντότητα η ΙΚΕ δεν υπόκειται στην τεκμαρτή φορολόγηση που βαραίνει τα φυσικά πρόσωπα.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια νομική μορφή συμφέρει φορολογικά;
Εξαρτάται από τα κέρδη. Σε χαμηλά κέρδη η κλιμακωτή φορολογία της ατομικής (από 9%) είναι ευνοϊκή. Σε υψηλότερα κέρδη το σταθερό 22% της ΙΚΕ/ΟΕ/ΕΕ συμφέρει. Παίζουν ρόλο και η ευθύνη, ο ΕΦΚΑ και ο αριθμός των εταίρων.
Ποια είναι τα μειονεκτήματα της ΙΚΕ;
Η υποχρεωτική τήρηση διπλογραφικών βιβλίων: σε αντίθεση με τις οντότητες που τηρούν απλογραφικά και συντάσσουν μόνο κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης, η ΙΚΕ υποχρεούται να συντάσσει ισολογισμό και να χρησιμοποιεί ένα πλήρες σύστημα ανάλυσης των συναλλαγών και των γεγονότων που επηρεάζουν τα δεδομένα του, κάτι που συνεπάγεται μεγαλύτερες απαιτήσεις σε χρόνο, λογιστικό κόστος και πόρους — ιδιαίτερα για έναν νέο επιχειρηματία. Η δυσκολία στην άντληση κεφαλαίων. Το γεγονός ότι δεν απαιτείται ελάχιστο αρχικό κεφάλαιο, αν και πλεονέκτημα στη σύσταση, μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά όταν η εταιρεία θελήσει αργότερα να προσελκύσει νέους εταίρους-επενδυτές, καθώς ένα μηδενικό ή πολύ μικρό κεφάλαιο δύσκολα διαιρείται περαιτέρω για να ενσωματώσει τη συμμετοχή τους. Γι’ αυτό, μια νεοσύστατη ΙΚΕ που σχεδιάζει μελλοντική επέκταση με επενδυτές καλό είναι είτε να έχει διερευνήσει εξαρχής τους τρόπους χρηματοδότησής της είτε να συσταθεί με κεφάλαιο επαρκές για τους μακροπρόθεσμους στόχους της.
ΙΚΕ ή ατομική επιχείρηση;
Η ατομική είναι απλούστερη και φθηνότερη, με απεριόριστη όμως ευθύνη. Η ΙΚΕ προσφέρει περιορισμένη ευθύνη και σταθερό 22%, με υψηλότερο όμως κόστος λειτουργίας.
Πληρώνει τέλος επιτηδεύματος η ατομική επιχείρηση το 2026;
Όχι. Καταργήθηκε για ατομικές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες από το φορολογικό έτος 2024.
Η σωστή νομική μορφή εταιρείας
Η σωστή νομική μορφή εξαρτάται από τα νούμερα και τη σύνθεση του επιχειρηματικού σχήματος. Πριν αποφασίσετε, αξίζει να γίνει μια σύγκριση με βάση τα πραγματικά σας κέρδη, το ρίσκο και τα σχέδια ανάπτυξης. Η ομάδα της Ergo Accounting αναλαμβάνει τον φορολογικό σχεδιασμό και την επιλογή της κατάλληλης νομικής μορφής. Ζήτησε αξιολόγηση →